सोसल मिडिया
युनिकोड
निजामती सेवाको गठन, संचालन र सेवाका शर्तहरूको व्यबस्था गर्न बनेको ऐन निजामती सेवा ऐन २०४९ ले नेपालको निजामती कर्मचारीलाई चिन्दै आएको छ। २०५० साल जेठ ४ गते लालमोहर लागेको ऐन सोही दिनदेखि लागु भएको थियो। सोही ऐनले आजका दिनसम्म काम गरिआएको छ। २०७२ मा चौथो संसोधन गरेर काम चलाई आएको निजामती ऐनलाई देखाएर मनमौजी पाराले चैन गर्ने काम झन्-झन् तीब्र भएको छ।
सङ्घीयता कार्यान्वयन भएको यति लामो समय बितिसक्दा निजामती सेवा र त्यसलाई चलाउने संघीय निजामती सेवा ऐन भने संसद सचिवालयमै चक्कर लगाएर यता त उता घुमिरहेको छ। यसैको मौका छोपेर यतिबेला निजामती सेवालाई चौताराको मादल बनाउने काम नीति निर्माता र उपल्लो तहका कर्मचारी बाटै हुँदै आएको छ। अझ पार्टीगत कर्मचारीका संगठनको लंगडो हैकमले सिंगो निजामती क्षेत्र पिल्सिएको छ।
अमूक दल निकटको कर्मचारीको नेताको पगरी गुथ्ने र नेताको दौराको फेर समातेका भरमा कर्मचारीको सरुवा गराउने गिरोहले निजामती ऐनलाई खल्तीमै हालेपछि सुशासनमा कालीपोके लाग्न थालेको हो। ट्रेड यूनियनका नेता जो खरिदार, सुब्बा र अधिकृत हुन्छन तिनलाई भनेर मालदार ठाउँ पड्काउँन उपसचिव, सहसचिव र सचिवसम्मै खातिरदारीमा उत्रने परम्पराको विकाश भएकै दिनदेखि निजामती क्षेत्रमा कालो धब्बा लाग्न थालेको केही अब्बल पूर्व प्रशासकको तर्क छ।
कर्मचारीको अह्रन खटन गर्ने र तिनको अभिलेख राख्ने जिम्मा पाएको सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमै चरम वेतिथी छ। ऐनले नचिन्ने कर्मचारीको हैकमले आफैं थलिएको सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको छर्रा जताजतै पुगेको छ। दुई वर्ष सम्म एउटा कर्मचारी एउटा अड्डामा बस्न पाउने नियम छ तर त्यो नियम सामान्य मान्त्रालयको हकमा भने निलम्बन भएझै भएको छ। जरा गाडेर बसेको कर्मचारीको सूची हेर्दा भद्रगोलको चित्र देखिन्छ। त्यो सबै भएको दलीय ट्रेड यूनियन संगको आवद्दता र त्यसैको आडमा भएको सौदाबाजीले गर्दा नै हो।
कर्मचारीको लगत राख्ने नियमन गर्ने र ऐन बमोजिमको सरुवा बढुवा गर्ने अख्तियारी पाएको सामान्य मन्त्रालयले ऐनले नचिन्ने असामान्य काम गरेर ज्यादा विवादित हुने रुची राख्न थालेको धेरै भयो। मुहान नै धमिलिएपछि त्यो भन्दा तल सङ्गलो पानी पाउने कुरै भएन। हो त्यसैले अहिले त्यो फोहोर र धमिलिएको मुहान सफा गर्न एक जना नायब सुब्बा तात्तिएर लागेका छन्।
स्वतन्त्र निजामती कर्मचारी संगठनका संयोजक पशुपति पोखरेल सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको मूल ढोकामा धर्ना बस्न थालेका छन्। चैत १७ गतेदेखि माग पूरा नहुँदा सम्म दैनिक पांच घण्टा धर्ना बस्ने संकल्प गरेका पोखरेलको अभियानमा कर्मचारी जोडिने क्रम जारी छ। पैसाका बलमा जुनसुकै बेला सरुवाको बेमौसमी सिजन चलाउने, ट्रेड यूनियनका नाममा गोरखधन्धा चलाउने र काज अवधि भन्दा छोटो समयमा कर्मचारी सरुवा गरेर सुशासनमा धब्बा लगाउने विरुद्द जेहाद छेड्ने पोखरेलको तर्क छ।
निजामती सेवामा प्रवेश गर्दा लिएको सपथको कार्यान्वायन गराउने र ऐन बमोजिमका काम हुबहु लागु गराउने संकल्प लिएर धर्ना बस्न थालेका पोखरेललाई उच्च तहका बहालवाला र पूर्व प्रशाशकको दरिलो साथ् छ। मुहान नै सफा गर्न होमिएका पोखरेललाई सरुवाका नाममा पिल्स्याईएका हजारौ कर्मचारीले साथ् दिएका छन्। पोखरेल धर्ना बसेको सूचना पाएपछि राज्यब्यबस्था समितिका एक मानानीयले सामान्य प्रशासन मन्त्री संग चासो राखेको बुझिएको छ। यता, पोखरेलले भने मुहान सफा नहुँदा सम्म आफ्नो अभियान नरोकिने भन्दै आफू हिलोको ढुङ्गो बन्ने जनाउन दिएका छन्।
यस्ता छन् माग